Yer Kürenin(Dünyanın) Şekli Konu Özeti 9. sınıf coğrafya

YER KÜRENİN(DÜNYANIN) ŞEKLİ

yer kürenin (dünyanın) şekliÜzerinde yaşadığımız dünyamızın kendine özel bir şekli vardır. Bu şekle “geoid” denir. Geod’in anlamıyla başmak gerekirse; üst ve alt kısımlardan basık yan kısımlardan ise şişkin anlamına gelir. Tam olarak ta bu açıklamaya uygun bir şekli vardır dünyamızın.

Yanlardan şişkin, kutuplardan basık bir görüntüsü olan dünyamızın bu görünüşünün detaylarını inceleyelim.

  • Yanlardan şişkin olmasından dolayı “Ekvator” en büyük enlemdir.
  • Ekvatorun yarı çapı, kutupların yarı çapından daha fazladır. Çünkü daha büyüktür.
  • Ekvator büyük olmasına rağmen, kutuplar yerin merkezine daha yakındır. Böylece yer çekimi kutuplarda daha etkili olur. Kısa bir örnek vermek gerekirse, Ekvatorda ağırlığı 60 kg olan bir öğrenci, kutuplarda 62kg olabilir. Çünkü kutuplarda yer çekimi daha fazladır.
  • Dünyamızın şekli güneş ışınlarının geliş açısını da etkiler. Ekvatora daha dik açıyla gelirken, kutuplara daha küçük açıyla gelir. Böylece sıcaklık kuşakları oluşur.
  • Meridyenler kutup noktalarında birleşirken, paralellerde kutuplara yaklaştıkça çaplarında küçülme meydana gelir.
  • Dünyamızın bu özel şekli harita çizimlerimizde hataların meydana gelmesine neden olur. Burada küçük bir hatırlatma yapalım, şuana kadar çizilen bütün haritalarda hata mevcuttur. Bu hatanın sebebi Geoid olan bir şekli düz bir zemine aktarmaya çalışmaktır. Hangi teknoloji kullanılırsa kullanılın hata meydana gelecektir. Bu hataları en aza indirmek için “Projeksiyonlar” kullanılır. İlerleyen derslerimizde bu konuya değineceğiz.
  • Dünyanın 24 saatte kendi etrafındaki dönüş hareketinde ekvatordan kutuplara doğru hızı azalır. Bunu şöyle düşünebilirsiniz; Ekvator kutuplardan daha geniş çaplıdır. Bir sporcu ekvator çemberinde koşmaya başlasın, diğer sporcuda kutup çemberinde koşmaya başlasın. Sizce hangisi daha hızlı koşmalıdır ki 24 saatte çemberin tamamını koşabilsin? Cevaplarınızı duyar gibiyiz, Ekvator çemberi daha geniş ve büyük olduğundan sporcu daha hızlı koşmalıdır ki 24 saatte tamamlayabilsin. İşte bu nedenden dolayı Ekvatorda dönüş hızlı, Kutuplardan daha fazladır.
  • Dünya kendi etrafında dönerken, bir kısmında gece yaşanırken diğer kısmında gündüz yaşanır. Bunun sebebi yine Dünyanın şeklidir.

admin

Yazımızda eksiğimiz olduğunu düşünüyorsanız yorum yazarak bildiriniz.

1 Yorum

  1. Kasım 9, 2015

    […] ÜNİTE YERKÜRENİN ŞEKLİ VE HAREKETLERİ  A)-Yerkürenin Şekli B)-Yer Kürenin Hareketleri C)-Mevsimler ve Mevsimlerin Oluşumu D)-İklim Kuşakları Ünitenin […]

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir