Mezapotamya uygarlıkları konu özeti 6. sınıf sosyal

MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI

İlkçağ’da Fırat ve Dicle nehirleri arasın kalan bölgeye “iki nehir arası” anlamında Mezopotamya adı verilmiştir. İkliminin uygun, topraklarını verimli, nehirlerinden sulamada yararlanılabilmesi, göç yolları üzerinde yer alması ve ticaret merkezi olması nedeniyle tarihte pek çok uygarlık kurulmuştur. Buna rağmen bölgede taş bulunmaması, eserlerin kerpiçten ve tuğladan yapılması, bolca istilalar nedeniyle günümüze fazla eser ulaşmamıştır.

MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI:

1-Sümerler

  • “Site” adı verilen şehir devletleri şeklinde yaşamışlardır. Bu siteleri “Patesi” veya “Ensi” denilen krallar yönetmişlerdir. Ur, Uruk, Sus ve Lagaş bu site devletlerinin adlarıdır. Siteler halinde yönetilmeleri siyasi birliği sağlayamadıklarını gösterir.
  • Sümre kralları hep BAŞKRAL, hem BAŞRAHİP, hem BAŞYARGIÇ hem de BAŞKOMUTAN idi.
  • Sümerler, geçimlerini tarım, hayvancılık ve ticaretle sağlıyorlardı.
  • Sümerleri dünya uygarlık tarihine en büyü katkıları YAZIYI bulmuş olmalarıdır. Yazıyı bulmalarında ihtiyaçlar etkili olmuştur. Ürünleri kaydedebilmek için yazıyı icat etmişlerdi.
  • Sümerler aynı zamanda tekerliği de icat etmişlerdir.
  • Bölgede taş çok az olduğu için taşı Anadolu’dan temin ediyorlardı ve sadece evlerinin temelini taştan yapıyorlardı. Duvarları ise kilde yapıyorlardı. Yazı tabletleri de kilden yapıldığı için kil çok değerliydi.
  • Lagaş sitesi kralı Urugakina, “ilk yazılı kanunları” hazırlamıştır. Urugakina Kanunları fidye esasına dayanıyordu ve insancıldı.
  • Sümerler, edebi eserlerini yazıya geçirmişlerdir. Gılgamış Destanı, Tufan Efsanesi ve Yaratılış Destanı bunlara örnek gösterilebilir.
  • Sümerlerde sosyal sınıf farkları vardı, halk köle ve hür olarak ikiye ayrılırdı.
  • Çok tanrılı bir inanışa sahip olan Sümerler tanrıları için ZİGGURAT adı verilen yedi katlı tapınaklar inşa etmişlerdir. Bu tapınakların alt katı depo, orta katı tapınak ve okul ve en üst katı da gözlemevi olarak kullanılmıştır. Astronomi biliminde ileri gitmişlerdir. Zigguratlardaki gözlemevi sayesinde ay yılı esasına dayanan takvimi bulmuşlardır. Güneş sistemindeki 5 gezegeni keşfetmişlerdir.
  • Sümerler, dört işlemi, dairenin iç açılarının 360 derece olduğunu bulmuşlardır. Ölümden sonra yaşama inanmayan Sümerler mezarlarına ölüleri bir şey koymadan gömerlerdi.

2-Babilliler

  • M.Ö. 2000’li yıllarda Mezopotamya’ya hakim olmuşlardır.
  • Devletin merkezi Babil’dir.
  • Babillilerin temel geçim kaynaları tarım, hayvancılık ve ticaretti.
  • Ülkenin en ünlü kralı HAMMURABİ’dir. Kendisi Sümer yasalarını düzenleyerek (iki toplum arasındaki etkileşimin kanıtı) sert ve kapsamlı bir hale getirmiş ve tarihinin bilinen ilk anayasası olan HAMMURABİ kanunlarını hazırlamıştır. Bir taşa kazınan ve 282 maddeden oluşan bu yasalar herkesin görmesi için şehir merkezine dikilen bu yasalar oldukça sert olup göze göz, kana kan ve dişe diş esasına dayanır. Bu kanunlar sayesinde ülkede adalet ve güven sağlanmıştır
  • Zigguratların Babillilerde de görülmesi iki toplum arasında etkileşim olduğunu gösterir.
  • Babillerde sosyal sınıf farkları vardı, halk köle ve hür olarak ikiye ayrılırdı.
  • Mimaride ileri giden Babilliler Babil’in Asma Bahçeleri’ni ve ay ve güneşi gözlemek için Babil Kulesi’ni yapmışlardır.

3-Asurlular

  • M.Ö. 2200’lerde yukarı Mezopatamyada kurulmuşlardır. Başkentleri Ninova’dır.
  • Asurlular tarım, hayvancılık ve ticaretle geçimlerini sağlıyorlardı. Özellikle ticaretle geçimlerini temin eden Asurlular “Karum” adı verilen Pazar yerleri kurmuşlardır. Eşe kervanları ile Anadolu’daki Hititlerle Kaniş adı verilen yerlerde ticaret yapmışlardı. Yaptıkları ticari antlaşmalar ile yazıyı Hititlere de öğretmişler böylece Anadolu’nun Tarih çağlarına geçmelerini sağlamışlardır. Kayseri Kültepe’deki Asur tabletleri bu döneme ait önemli belgelerdir. Bu belgelerde ticari kayıtlar vardır. Ayrıca kervanların mühürlendiği ve şahitler huzurunda açıldığı silindir mühürleri de Anadolulu tüccarlara öğretmişlerdi.
  • Tarihte bilinen ilk kütüphane de Asurlular tarafından kurulmuştur: Asurbapinal Kütüphanesi.
  • Çömlekçi çarkı kullanan Asurlular bu sayede hızlı ve seri kap kacak üretebiliyorlardı.

admin

Yazımızda eksiğimiz olduğunu düşünüyorsanız yorum yazarak bildiriniz.

Bu yazıya toplam 24 tane yorum yapılmış.

  1. Ece dedi ki:

    Bence matwmatikte yaptığı gelişmeleri açabilirdiniz.

  2. sade dedi ki:

    bune yaaa sadece 3 tane mı anadolu yanı mezotomya uygarlıgı var b????

  3. sade dedi ki:

    sadece3 tane mı mezotomya uygarlıgı var

  4. murat dedi ki:

    çok teşkkür ederim sınav vardı çalışmış olsum yani 😀 😀 😀

  5. yby dedi ki:

    elam akad yok

  6. adam dedi ki:

    kötü

  7. adam dedi ki:

    kötü ama idare eder

  8. jzisia dedi ki:

    les

  9. Zeynep dedi ki:

    Sadece bukadar uygarlık mı var😒😒😒

  10. fatmanur dedi ki:

    bence iyi kötü yani orta azcık daha bilgi verselsrmiş de daha iyi anlarlamışız de me yai

  11. fatmanur dedi ki:

    bence iyi kötü orta az daha bilgi olsaymış daha iyi öğrenirdik

  12. Djsjhi dedi ki:

    Biraz yararli oldu…
    Ama…
    Cok…
    Degil

  13. masal eylül gkm dedi ki:

    tek kelimeyle iiiiiiiiiiğğğğğğğğğğğğrrrrrrrrrrreeeeeeeeeeeennnnnnnnnçççççççççççç
    hiç bilgi yok az uygarlık rezillik bu siteyi kapatın ayrıca yanlış bilgi var….

  14. Eksik dedi ki:

    Hititler frigler Lidyalılar iyonlar

  15. basit dedi ki:

    Herhalde sizin aklınız küçük Türkçe yi bari düzgün konuşun çocuklar. Ben sizden büyüğüm 7. sınıfa gidiyorum bu konular çok basit.

  16. sude dedi ki:

    hithitler,frigyalılar,urarturlar,lidyalılar,iyonlar da var eksik :/

  17. Nisa dedi ki:

    İdare eder

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir