Barış antlaşması mı ölüm fermanı mı (Sevr Antlaşması) konu özeti 8. sınıf inkılap

BARIŞ ANTLAŞMASI MI ÖLÜM FERMANI MI?

*İtilaf Devletleri I. Dünya Savaşından sonra Osmanlı ile ateşkes antlaşması yapmalarına rağmen barış antlaşması yapmak için geciktiler. Peki acaba bBarış Antlaşması neden gecikti?

Mondros Ateşkes Antlaşması: 30 Ekim 1918 / Sevr Barış Antlaşması: 10 Ağustos 1920

SAN REMO KONFERANSI (19-26 Nisan 1920):

İtilaf Devletleri, Osmanlı ile yapacakları barış antlaşmasının şartlarını belirlemek istedi. Bu nedenle 19-26 Nisan 1920 tarihleri arasında İtalya’nın San Remo Konferansını topladılar. Bu konferansa Osmanlı’yı da davet ettiler. Konferansa İtalya, Fransa ve İngiltere başbakanları ile Belçika, Yunanistan, Japonya temsilcileri katıldı. Osmanlı adına ise konferansa Tevfik Paşa katıldı. İtilaf Devletleri hazırladıkları barış taslağını Tevfik Paşa’ya sunuldular. Tevfik Paşa barış şartlarını Sadrazam Damat Ferit Paşa’ya bir mektupla bildirdi. Eğer barış şartları kabul edilirse Osmanlı devletinin yok olacağını belirtti. Barış şartları Osmanlı Bakanlar Kurulu tarafından incelendi. Padişahın onayı ile yeni bir taslak hazırlandı ve konferansa yollandı. İtilaf devletleri bu taslağı kabul etmedi. Sundukları barış şartları Osmanlı tarafından kabul edilmemesi üzerine kabulünü için Yunanlılara ilerleme emri verdiler. Yunanlılar, Balıkesir ve Bursa’yı işgal etti. Trakya’yı da ele geçirdi. Yunanlıların daha da ilerlemesinden çekinen Padişah Vahdettin ve Sadrazam Damat Ferit Paşa, antlaşmasının kabul edilmesini kararlaştırdı. İstanbul’da toplanan Saltanat Şurasında bir kişi dışında (Topçu Korgeneral Rıza Paşa) herkes antlaşmayı onayladı. Osmanlılar “Tamamen yok olmaktansa İstanbul ve Anadolu’da küçük Bir devlet olarak kalmak iyidir” düşüncesindelerdi. Tevfik Paşa başkanlığında bir heyet antlaşmayı imzalamak üzerine gönderildi. Sevr Barış Antlaşması 10 Ağustos 1920’de Paris yakınlarındaki Sevr kasabasında imzalandı.

SEVR BARIŞ ANTLAŞMASI (10 AĞUSTOS 1920)

Toplam 433 maddeden oluşan antlaşmanın bazı önemli maddeleri şunlardır;

*İstanbul, Osmanlı Devleti’nin başkenti olarak kalacak fakat Osmanlı Devleti azınlıkların haklarını gözetmezse elinden alınacak,

*Mondros Ateşkes Antlaşmasının gerekli durumlarda stratejik yerlerin işgalini ömgören 7.; karışıklık halinde altı doğu ilinin işgalini kabul eden 24., Toros tünellerinin işgaline dair 10. , haberleşmenin denetimine dair 12., ve askeri malzeme tahribine air 13. Maddeleri yürürlükte kalacaktır.

YORUM: İtilaf devletleri Osmanlı Devleti’ni teslim alan ve savunmasız bırakan bu hükümleri yürürlükte kalması işe Sevr Antlaşmasının uygulanmasını sağlayacak bir ortam hazırlamak istemişlerdir.

*Boğazlar, her zaman bütün devletlerin gemilerine açık bulundurulacak ve ayrı bayrağı ve bütçesi olan Boğazlar Komisyonunun idaresinde bulunacak,

YORUM: Osmanlı Devleti’nin boğazlar üzerindeki egemenlik hakkı sona ermiştir.

*Zorunlu askerlik kaldırılacak. Osmanlı ordusu 15.000’i jandarma olmak üzere en fazla 50.000 kişi olacak. Bu ordunun tank, ağır makineli tüfek, top ve uçağı olamayacak.

YORUM: Osmanlı savunmasız duruma getirilmiştir.

*Azınlıklara geniş haklar verilecek, hükümet bu konuda sürekli denetlenecek.

YORUM: İtilaf devletleri Osmanlı Devletinin içişlerine karışma hakkı elde etmişlerdir.

*Kapitülasyonlardan tüm devletler yararlanacak. Osmanlı Devleti savata yenilen devletlere savaş tazminatı ödeyecekti.

YORUM: Osmanlı devleti ekonomik bağımsızlığını kaybetmiştir.

Sevr Antlaşmasına Karşı Mustafa Kemal’in ve Türk Milletinin tutumu:

Osmanlı Anayasasına göre uluslar arası antlaşmaların Mebusan Meclisi tarafından onaylanması gerekiyordu. Son Osmanlı Mebusan Meclisi Misak- Milli’nin kabul edilmesinin ardından dağıtılmıştı. Dolayısıyla Sevr Antlaşması Mebusan Meclisi tarafından onaylanmadığı için hukuken geçersiz bir antlaşmadır.Sevr Antlaşması, Türk Milletine yaşama hakkı tanımıyordu. Ölüm fermanı gibiydi. TBMM, Türk Milleri adına barış antlaşa yapma yetkisinin onun gerçek temsilcisi olan TBMM’de olduğunu vurgulamış, antlaşmayı kesinlikle kabul etmemiş imzalayanları vatan haini ilan etmiştir. Sevr Antlaşması Türk Milleti üzerinde olumsuz bir etki yaratmadı. Aksini vatan işgalden kurtarma azmini kamçıladı.

Türk tarihindeki imzalanan ve uygulanmayan iki antlaşmadan biridir. (Diğeri Ayastefanos)

admin

Yazımızda eksiğimiz olduğunu düşünüyorsanız yorum yazarak bildiriniz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir